Özbekistan’da Menemen Çömleği: Sınırları Aşan Bir Tutku ve Yeni Bir Levinmi Şaşırtan İlgi

Uluslararası düzeyde düzenlenen el sanatları festivalleri, genellikle yalnızca renkli sergilerden ibaret değildir; bu tür etkinlikler, kültürler arası diyalog ve ekonomik iş birlikleri için dinamik platformlar sunar. Bu yıl da Menemen, özel davetle katıldığı 4. Uluslararası Menemen Çömlek Festivali’nde yalnızca ikinciliklerle sınırlı kalmayan bir başarı elde etti. Stantlarda sergilenen ürünler, el işçiliğinin yılların deneyimiyle nasıl yenilikçi tasarımla buluştuğunu gösterdi. Özbekistan Kokand ve Rishton şehirleriyle kurulan temaslar, festivalin heyecanını daha da pekiştirdi ve iki önemli protokolün sinyallerini verdi.

Festivalin ilk gününden itibaren Menemen heyeti, uluslararası katılımla zenginleşen bir iş birliği vizyonunu sahneye koydu. Kokand şehrinin valiliği ve Hunarmand Derneği başta olmak üzere yerel temsilcilerle kurulan temaslar, sadece bir törensel gözlem değil, somut iş birliklerinin temelini attı. Özellikle stant performansları arasında öne çıkan Deniz Pottery ve Aselsander Derneği’nin Türkiye temsili, Menemen’in çömlekçilik mirasını modern tasarım ve inovasyonla nasıl birleştirdiğinin canlı kanıtıydı. Bu süreçte İzmir’in kültür ve turizm yönetimi ile Ege Üniversitesi Türk Halk Bilimi Anabilim Dalı’nın akademik katkıları, festivalin akademik ve kültürel boyutunu güçlendirdi.

İki şehirle kurulan kardeşlik köprüleri—Kokand ve Rishton şehirleriyle imzalanan protokoller, bu tür festivallerin ötesinde bir vizyonu gösteriyor. Kokand ile yapılan ön protokol, çocuklar ve gençler için zanaat atölyelerinin, kadın girişimciliğini destekleyen programların ve yerel üretimi uluslararası pazarlara taşıyan destek mekanizmalarının temelini oluşturdu. Rishton ile ise kültürel değişim ve karşılıklı farkındalık projeleri odaklandı; özellikle çömlekçilik alanında ortak sergiler, dijital platformlarda ortak tasarım projeleri ve bilgi paylaşımı için niyet mektupları imzalandı. Bu adımlar, Menemen’in sadece üretim yapan bir merkez olarak kalmaması; aynı zamanda bir kültür aktarım ve ekonomik kalkınma motoru olarak konumlanması hedefinin somut bir göstergesidir.

Ülkeler arası bir köprü kuran bu festivalin iç dinamikleri gereği, katılımcılar arasındaki etkileşimler sadece stant ziyaretleriyle sınırlı kalmadı. İzmir İl Kültür ve Turizm Müdürü Dr. Sadık Doğruer ile Ege Üniversitesi Türk Dünyası Araştırmaları Enstitüsü’nden Prof. Dr. Pınar Dönmez Fedakar’ın katkıları, öğrenci ve genç profesyoneller için açık oturumlar, tasarım odaklı atölyeler ve kültürel mirasın korunmasıyla ilgili panellerle zenginleştirildi. Deneyimli ustaların rehberliğinde gerçekleştirilen çalıştaylar, katılımcıların el işçiliğini modern pazarlama stratejileriyle uyumlu kılmalarını sağladı. Böylece festival, sadece ürünlerin sergilenmesiyle kalmayan, bilgi, beceri ve güvenin paylaşıldığı bir öğrenme alanına dönüştü.

Deniz Pottery ve Aselsander ustalarının ikincilik başarısı ise bu platformun en parlak anlarından biri olarak öne çıktı. Ülkeler arası yarışmada en iyi stant ve en iyi ürün kategorilerinde elde edilen ikincilik, Türkiye’nin dünya sahnesinde el sanatları alanında söz sahibi olduğunu bir kez daha kanıtladı. Bu başarı, yalnızca bir madalya değildir; aynı zamanda üretim maliyetleri, tasarım trendleri ve küresel tüketici zevklerini dikkate alarak adaptasyon yapan bir ekibin sonucudur. Böylece Menemen, kendi zanaat geleneğini korurken küresel piyasalara uyum sağlama kabiliyetini de gösterdi.

Geleceğe dair somut adımlar ve halk için faydalar—Festivalin ilk gününden itibaren belirlenen hedefler, bugün somut anlaşmalara dönüştü. Kokand ve Rishton ile kurulan kardeş şehir ön protokolleri, her iki şehirle kültürel mirasın korunması ve ekonomik iş birliğinin sürdürülebilir kılınması yönünde temel adımları oluşturuyor. Bu adımların sonuçları, Menemen halkına doğrudan ulaşacak kültürel ve ekonomik açılımlar olarak kendini gösterecek. Başkan Aydın Pehlivan’ın da ifade ettiği gibi, Menemen’i sadece üretim yapan bir şehir olarak görmek yerine, kültürü taşıyan bir orta nokta olarak konumlandırmak, bu tür uluslararası temasların en önemli amacıdır. Bu vizyon, yerel kalkınmayı desteklerken ilçenin dünya sahnesinde söz sahibi olması için gerekli altyapıyı da güçlendirecek.

Menemen Belediyesi’nin bu süreçte öncü rolü, halkla kurulan güven ve katılım üzerine inşa edildi. Festival boyunca yapılan temaslar ve sonrasındaki resmi görüşmeler, gençler için yeni eğitim programları, el sanatları kurslarının şehir içinde çeşitlendirilmesi ve yerel üreticilere yönelik mikrofinansman olanaklarını kapsayacak şekilde genişletilebilir. Ayrıca, bu tür uluslararası temaslar, Menemen’in turizm potansiyelini artırarak yerel ekonominin canlanmasına katkı sağlayacaktır. Bu anlamda, festivalden yayılan ilham ve karşılıklı saygı, Menemen’in kültürel mirasını korurken, çağdaş tasarım ve inovasyonla harmanlanan yeni bir üretim vizyonunun doğmasına vesile oldu.