Omzunuz Ağrıyor ve Kolunuzu Kıpırdatamıyorsanız Neler Yapmalısınız?

Omuz eklemi vücudun en hareketli yapı taşlarından biridir. Bu geniş hareket açıklığı nedeniyle bazen kartlar karışır ve ağrı ya da hareket kısıtlılığı ortaya çıkar. Protez uygulanması ise, omuzun tamamını veya kısmen değiştirilerek yaşam kalitesini geri kazandırabilir. Memorial Bahçelievler Hastanesi’nden Prof. Dr. Ufuk Özkaya, omuz ağrıları ve protez ameliyatı hakkında bilgiler paylaşıyor. Protezin omuz yükünü azaltması Omuz eklemi, humerus’un başı ile skapula üzerinde bulunan glenoid yuvasından oluşur. Kıkırdak ve eklem kapsülü bu eklem yüzeylerini sarar. Geniş hareket aralığı nedeniyle bazı durumlarda protez gerekebilir. Tanı için genelde röntgen yeterli olsa da, kemik bütünlüğünü görmek için bilgisayarlı tomografi ve kas-iskelet yapısını incelemek için manyetik rezonans görüntüleme (MR) da kullanılabilir. Sinir hasarı olasılığına karşı EMG veya sinir iletim tetkikleri istenebilir.

Omuz protezi, ilerleyici omuz hastalıklarında ve diğer tedaviler etkili olmadığında ağrıyı hafifletmek ve hareket kabiliyetini restore etmek için etkili bir yöntemdir. Ancak ameliyat kararı ayrıntılı tetkikler ve uzman görüşü ile verilir. Omuz ağrısı veya hareket sorunları yaşayan kişiler, vakit kaybetmeden bir ortopedi ve travmatoloji hekimine başvurmalıdır. Sizde de benzer şikayetler varsa dikkate alın!

• Omuz ekleminin artrozu (kireçlenmesi)
• İlerlemiş romatizmal omuz hastalıkları
• Avasküler nekroz nedeniyle humerus başının kan beslenmesi bozulması
• Yaşlılarda kırık tedavisinin ameliyatsız veya vida-plağı ile mümkün olmadığı durumlar
• İyi ya da kötü huylu tümörler
• Omuz liflerindeki ciddi yırtıklar nedeniyle kireçlenme ve fonksiyon bozuklukları

Hastaya özel protez seçimi Omuz protezi gereken hastalarda protez çeşitleri mevcut durumla uyumlu olarak belirlenir. Tüm omuz protezleri baş ve başın oturduğu yuva kısmından oluşur; tasarım ve çalışma prensibi farklı olabilir. Yarı omuz protezi, tam omuz protezi ve ters omuz protezi olarak sınıflandırılır. Hangi tipin uygulanacağı hekim muayene ve tetkikler sonrası karar verilir.

• Yarı Omuz Protezi

Bu tip protezde omuzun yarısı değiştirilir. Glenoid yuvasına protez yerleştirilmez; humerus kemiğinin sap kısmına metal baş takılır ve doğal yuvaya uyum sağlanır. Genelde parçalı humerus kırıklarında kullanılır.

• Tam Omuz Protezi

Bu protezde yuvaya plastik bir soket (polyetilen) eklenir ve kemiğe tutturulur. Humurus üzerinde ise metal bir baş ve onunla uyumlu bir sap bulunur. Protez, rotator manşet (omuz lifleri) sağlam olduğunda etkilidir.

• Ters Omuz Protezi

Normal omuz yapısında baş, yuva ile çalışır ve tendonlar hareketi sağlar. Ancak tendonu ciddi hasarlı olan bazı durumlarda bu yapı bozulabilir. Ters omuz protezinde protez parçaları aynı malzemelerle yapılır, ancak yerleşim biçimi değiştirilir: baş yuva yerine, yuva baş için; humerus üst ucu ise sap üzerinde plastik veya konumuna göre farklı bir şekilde yerleşir. Yaşlı hastalarda liflerin yırtığı işlevsizleştiğinde protez, çevredeki kas gücüyle omuz fonksiyonunu kazanır.

Omuz protezinden sonra günlük hayata dönüş Ameliyat sonrası iyileşme süresi hareketler ve kas gücüne bağlıdır. Genelde 3 hafta sonra masa başı çalışmaya dönülebilir. Daha yoğun fiziksel işler için 4-6 ay sürebilir. Bu dönemde fizik tedavi hareketleri artırır ve kaslar güçlenir. İlk ayda 5 kilodan ağır yüklerden kaçınmak gerekir; kolu yukarı kaldırmak veya uzağa uzanmak gibi hareketlerden de bazı sürelerle kaçınılır.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı