Türkiye Baskısı İçin Yeni Kaynaklar: Salt ve IFEA İş Birliğiyle Erişime Açılan Fransa–Anadolu Araştırmaları Zamanı

Türkiye’nin önde gelen araştırma kurumları Salt ve Fransız Anadolu Araştırmaları Enstitüsü (IFEA) arasındaki güçlü iş birliği, Osmanlı İmparatorluğu ve Türkiye’ye dair nadir yayınları dijital dünyaya taşıdı. Bu ortak girişim, 41 nadir yayın ile yedi haritanın, Salt Araştırma’nın Kent, Toplum ve Ekonomi Arşivi ile IFEA Arşivi üzerinden erişime açılmasıyla başladı. Bu koleksiyonlar, araştırmacılara derinlemesine bir bakış sunarken, disiplinlerarası çalışmaları teşvik ediyor. Ayrıca, Kilit bir bilgi olarak, 2016 yılından beri Salt ve IFEA’nın projelerinin Fransa Milli Kütüphanesi’nin (BnF) Bibliothèques d’Orient (Doğu Kütüphaneleri) projesi kapsamına alınması bu erişimi daha da genişletmiştir.

Projede yer alan kaynakların kataloglanması ve dijitalleştirilmesi süreci, araştırmacı Murat Tülek ile IFEA’nın eski müdürlerinden akademisyen Jean-François Pérouse’nin uzmanlığıyla gerçekleştirilmiştir. Bu ekip çalışması, Osmanlı dönemi ve Türkiye kronolojisine ait rehberler, seyahatname ve haritalar gibi çok yönlü belgelerin güvenilir dijital arşivlere aktarılmasını sağlamıştır. Salt Araştırma Kent, Toplum ve Ekonomi Arşivi ile IFEA Arşivi arasında kurulan bu köprü, yalnızca arşiv materyalini paylaşmakla kalmaz; aynı zamanda farklı disiplinlerden gelen araştırmacıların ortak bir dijital ekosistemde buluşmasını mümkün kılar.

Salt’ın dijital arşivleri, 2 milyonu aşan belgeden oluşan zengin bir koleksiyon yelpazesine sahiptir. Bu koleksiyonlar sanat, mimarlık, tasarım, kent, toplum ve ekonomi eksenlerinde geniş bir yelpazede belgeler sunar. 19. yüzyıldan günümüze uzanan bu belgeler, eğitimden toplumsal yaşam ve yapılı çevreye kadar geniş bir konu yelpazesini kapsar. Kent, Toplum ve Ekonomi Arşivi’nin dijitalleşmesi ise coğrafyanın çok kültürlü yapısını ve toplumsal dönüşümlerin ayrıntılı analizini mümkün kılar. Bu çerçevede IFEA Arşivi, nadir rehber kitaplar ve çeşitli yayınlar ile birlikte 1950–2000 yılları arasındaki saha çalışmaları kapsamında çekilmiş fotoğrafları da içinde barındırır. Bu zengin içerik, arkeoloji, tarih, sosyoloji, siyaset bilimi ve şehircilik gibi alanlarda disiplinler arası çalışmalara yeni bir bakış açısı getiriyor.

Bu dijital dönüşümün amacı, Doğu Akdeniz coğrafyasına ait tarihsel ve kültürel belgeleri korunabilir kılmak, dijital ortama aktarmak ve geniş kullanıcı kitlesinin erişimine açık tutmaktır. Bibliothèques d’Orient platformu ve Gallica altyapısı sayesinde bu belgeler, dünya genelindeki araştırmacılar için tek tıkla ulaşılabilir hâle gelmiştir. Ayrıca bu süreç, Türkiye’de arkeoloji, tarih, sosyoloji, siyaset bilimi ve şehircilik gibi disiplinlerde çalışan uzmanlar için yeni bir referans noktası oluşturmaktadır. Bu bağlamda Salt ile IFEA, açık erişimi teşvik eden bir model oluşturarak farklı akademik disiplinler arasındaki etkileşimi güçlendirmektedir.

Sonuç olarak, Salt Araştırma Kent, Toplum ve Ekonomi Arşivi ve IFEA Arşivi arasında kurulan bu iş birliği, yalnızca belgelerin dijitalleşmesini değil, aynı zamanda araştırma kültürünün evrimleşmesini tetikliyor. Kent ve toplum hafızasının korunması adına atılan bu adım, gelecek nesillerin geçmişiyle kuracağı bağ için temel bir altyapı oluşturuyor. Ayrıntılı bilgilere ve arşivlere archives.saltresearch.org üzerinden erişilebilir. Kaynak: Beyaz Haber Ajansı (BYZHA) tarafından yayımlanan haberler de bu iş birliğinin geniş kapsamını teyit ediyor.